Արագածոտնի մարզը, որտեղ գտնվում է երկրի ամենաբարձր լեռը՝ Արագածը, բաց թողնելու վայր չէ հատկապես բնության և պատմության սիրահարների համար:
Ապարան քաղաքը Արագածոտնի նշանավոր քաղաքներից է։ Գտնվում է Երևան-Սպիտակ մայրուղու վրա։ Այստեղ կան մի քանի հետաքրքիր տեսարժան վայրեր , որոնք իսկապես արժե այցելել:
Դրանցից մեկը Քասաղի բազիլիկն է (կոչվում է նաև Սուրբ Խաչ բազիլիկ եկեղեցի), շատ հին հայկական եկեղեցի, որը ենթադրվում է, որ կառուցվել է 4-րդ դարի վերջին։
«Արագածի ստորոտը»
Մարդկանց մեծամասնությունը Արագածոտնը կապում է պարզապես հսկայածավալ Արագած լեռան՝ քնած հրաբխի հետ, որը սավառնում է Հայաստանի հյուսիսային հոսանքների վրա: Թեև իր տարածքով փոքր է, Արագածոտնը պարունակում է լանդշաֆտների ուշագրավ առատություն՝ Ապարանի կանաչապատ մարգագետիններից, Քասախի և Ամբերդի խոր գետի կիրճերով, Աշտարակի շուրջը գտնվող խաղողի ու պտղատու այգիների շարքերով մինչև Թալինից արևմուտք ընկած լանդշաֆտների: Ամենից առաջ, որպես տարածաշրջանի թագի, բարձրանում է Արագածի կոնը՝ իր չորս գագաթներով, բյուրեղյա լճերով և փխրուն ալպիական էկոհամակարգերով։
Արագածոտնի պատմությունը կամ «Արագածի ստորոտը», ինչպես անվանումն է թարգմանաբար, կարելի է հետևել այն ժամանակներից, երբ հրաբուխը դեռ բավականին ակտիվ էր: Նահանգը հայսնի է պատմական հուշարձանների զարմանալի զանգվածով: